1.    CBI Yeşil Tahvil Doğrulama Metodolojisi Hakkında Genel Bilgilendirme
Metodoloji, ihraççılar tarafından planlanan veya gerçekleştirilmiş yeşil tahvil ihracının, CBI standartlarına, teknik kriterlerine ve sektör bazlı uygunluk çerçevesine göre değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Değerlendirmeler CBI tarafından yayınlanan en güncel standart ve kriterler baz alınarak gerçekleştirilir. Doğrulama faaliyeti, hem ön sertifikasyon (pre-issuance) hem de sertifikasyon sonrası (post-issuance) süreçlerini kapsamaktadır. Bu bağlamda:
•    Projenin faaliyet alanının CBI sektörel kriterleriyle uyumu,
•    Tahvil gelirlerinin uygun kullanım planları,
•    İzleme, raporlama ve yönetim sistemlerinin yeterliliği
gibi unsurlar, bağımsız bir değerlendirme süreci çerçevesinde incelenir.
Metodoloji kapsamında yalnızca çevresel niteliklerin uygunluğu incelenmekte olup, herhangi bir kredi derecelendirme faaliyeti veya finansal risk analizi içermemektedir. Aynı zamanda, metodoloji uygulamasında uluslararası güvence standartlarına ve şeffaflık ilkelerine bağlı kalınır.
2.    CBI Standardına Dayalı Sertifikasyon Türleri
Climate Bonds Standard (CBS), yeşil finansman araçlarının çevresel bütünlük temelinde sınıflandırılmasını sağlayan kapsamlı bir çerçevedir. Standardın temelinde, iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlayan projelerin ve yatırımların bilimsel kriterler ışığında değerlendirilmesi yatmaktadır.
Metodolojimiz, CBS kapsamında aşağıdaki sertifikasyon türleri için doğrulama süreçlerini kapsar:
•    Use of Proceeds (UoP) Sertifikasyonu, ihraç edilen tahvilin gelirlerinin, çevresel açıdan sürdürülebilir ve CBI’nin sektör bazlı teknik kriterlerine uygun projelere tahsis edilmesini esas alan bir sertifikasyon türüdür.
•    Varlık Sertifikasyonu (Asset Certification), belirli bir proje, tesis veya fiziksel varlığın iklimle uyumlu olup olmadığının değerlendirilerek, doğrudan çevresel uygunluk kriterlerine göre sertifikalandırılmasını ifade eder.
•    Finansal Olmayan Tüzel Kişi Sertifikasyonu, mal veya hizmet üreten kurumların veya bu kurumların ayrıştırılmış bölümlerinin, iklim hedefleriyle uyumlu geçiş planları ve stratejik yol haritaları çerçevesinde değerlendirilerek kurumsal düzeyde sertifikalandırılmasıdır.
•    Sürdürülebilirlik Bağlantılı Borç Enstrümanları (Sustainability-Linked Instruments), ihraççının belirli iklim performans hedeflerine (CMPTs) ulaşmasına bağlı olarak yapılandırılmış, geçiş planlarıyla desteklenen ve doğrudan proje tahsisi yerine sonuç odaklılığı esas alan özel borçlanma araçlarıdır.
•    Programatik Sertifikasyon, aynı yeşil finansman çerçevesi altında birden fazla tahvil ihraç etmeyi planlayan kuruluşlara yönelik olarak geliştirilen, yalnızca Use of Proceeds türü tahviller için geçerli olan ve süreçleri kolaylaştırmayı hedefleyen bir sertifikasyon modelidir.
3.    Kullanılan Rehberler ve Standartlar
Doğrulama süreci, uluslararası kabul görmüş standartlar ve CBI tarafından yayımlanan sektörel ve teknik düzenlemeler temel alınarak yürütülmektedir. Başlıca referans dokümanlar şunlardır:
•    CBI İklim Tahvilleri Standartları (Climate Bonds Standard): Proje seçimi, fon kullanımı, yönetim ve raporlama alanlarında minimum gereklilikleri; pre-issuance ve post-issuance sertifikasyon koşullarını tanımlar.
•    CBI Sektör Kriterleri (Sector Criteria): Sektöre özgü teknik eşikler ve uygunluk koşullarını bilim temelli hedefler doğrultusunda belirler.
•    CBI Doğrulayıcı Rehberi (Guidance to Verifiers): Doğrulayıcı sorumlulukları, bağımsızlık ilkeleri, dokümantasyon gereksinimleri ve raporlama formatları ayrıntılı şekilde tanımlanır.
•    ICMA Green Bond Principles (GBP): Tahvil yapısının değerlendirilmesinde kullanılan dört temel ilke (kullanım alanı, proje seçimi, fon yönetimi, raporlama) çerçevesinde yeşil tahvil standardına uygunluk sağlanır.
•    ISAE 3000: Bağımsızlık, objektiflik ve yeterli kanıt temelli güvence yaklaşımını düzenleyen uluslararası standarttır.
Bu standartlar ve rehberler, doğrulamanın teknik geçerliliğini ve çıktılarının uluslararası piyasalarda kabul edilebilirliğini destekler.
4.    Doğrulama Yaklaşımı ve Genel İlkeler
Doğrulama süreci, bağımsızlık ve teknik yeterlilik esaslarına dayanan sistematik bir değerlendirme yaklaşımıyla yürütülür. Amaç; proje ve tahvilin CBI kriterleriyle çevresel uyumunu tarafsız, şeffaf ve izlenebilir bir yöntemle analiz etmektir.
Doğrulama yaklaşımının temel ilkeleri:
•    Tarafsızlık ve Bağımsızlık: Doğrulama faaliyetleri, ihraççının veya yatırımcının çıkarlarıyla herhangi bir çatışma oluşturmayacak şekilde, işlevsel olarak bağımsız birim ve yetkin uzmanlarca yürütülür; süreç öncesinde tarafsızlık ve bağımsızlık beyanları alınır. Doğrulayıcı kuruluş ile doğrulaması yapılan ihraççı arasında geçmişe veya geleceğe yönelik hiçbir mali, ticari veya danışmanlık temelli çıkar ilişkisi bulunmaz ve süreçte görev alan personel, ilgili projeye ilişkin daha önce herhangi bir hizmet sunmaz ve doğrudan ya da dolaylı bir iş ilişkisi içerisinde yer almaz.
•    Kanıta Dayalı Değerlendirme: Yapılan tüm analizler; belgeler, veri setleri, teknik raporlar ve proje çıktıları gibi somut kanıtlara dayanarak gerçekleştirilir. Her bulgu, izlenebilir ve gerekçelendirilmiş şekilde raporlanır. Eksik bilgi olması halinde, bu durum gerekçeli biçimde rapora yansıtılır.
•    Risk Temelli Yaklaşım: Projenin ölçeği, karmaşıklığı ve çevresel etki düzeyi dikkate alınarak değerlendirme derinliği belirlenir.
•    Süreç ve Tutarlılık Odaklılık: Önceden tanımlanmış kontrol listeleri ve iç prosedürler uygulanır; rapor yayımlanmadan önce iç kalite kontrol ve ikinci gözden geçirme yürütülür. Doğrulama süreci, önceden tanımlanmış kalite standartlarına ve belgelenme kriterlerine uygun şekilde uygulanır.
•    Şeffaflık ve İzlenebilirlik: Süreç, denetime açık ve üçüncü taraflarca izlenebilir şekilde kayıt altına alınır; raporlama kamuya açıklanabilir nitelikte hazırlanır.
Bu ilkeler doğrultusunda geliştirilen metodoloji, CBI sertifikasyon sürecinin teknik doğruluğunu ve piyasa güvenilirliğini temin etmeyi hedefler.
Doğrulama, ISAE 3000 ile uyumlu şekilde yapılandırılsa da klasik anlamda “makul güvence” veya “sınırlı güvence” türünde bir derecelendirme sunmaz; önceden tanımlı kriterlere dayalı bir uygunluk değerlendirmesi niteliğindedir. Kullanılan yöntem, gözlem türleri ve varsa sınırlamalar her raporda açık şekilde belirtilir. Doğrulamanın kapsamı, ihraççı ile yapılan anlaşmanın niteliğine ve doğrulama faaliyetinin içeriğine göre değişiklik gösterebilir.
5.    Değerlendirme Aşamaları
Doğrulama süreci, sistematik ve izlenebilir bir yapı içerisinde kurgulanmaktadır. Her aşama, CBI tarafından yayınlanan İklim Tahvilleri Standartları ve Sektörel Kriterler dikkate alınarak yürütülmekte ve tüm adımlar yazılı dokümantasyon ile desteklenmektedir. Birbirini tamamlayan beş temel aşama şu şekildedir;
•    Kapsam ve doküman toplama: Proje dokümantasyonu, gelir kullanımı planı, çevresel etki değerlendirmeleri, sertifikalar ve ilgili politika belgeleri temin edilir; eksik görülen bilgi ve kanıtlar için ihraççıdan ilave açıklama talep edilir.
•    Teknik ve yapısal uygunluk analizi: Değerlendirme kapsamında, projenin faaliyet alanının taksonomiye uygunluğu, öngörülen yatırımların çevresel nitelikleri ve tahvil gelirlerinin yeterli oranda uygun projelere tahsis edilip edilmediği analiz edilir.
•    Çevresel performans değerlendirmesi: Sektöre göre sera gazı azaltımı, enerji verimliliği, doğal kaynak kullanımı, iklim adaptasyonu gibi göstergeler analiz edilir; gerektiğinde ek teknik açıklama ve üçüncü taraf analizleri talep edilebilir.
•    Fon yönetimi ve raporlama kapasitesi: Gelirlerin ayrı olarak izlenip izlenmediği, fon tahsis süreçlerinin şeffaflığı, yıllık raporlama planlarının varlığı ve izleme altyapısının yeterliliği değerlendirilir. (GBP ile uyumlu şekilde).
•    Nihai değerlendirme ve sınıflandırma: tüm bulgular doğrultusunda projenin CBI kriterleriyle ne ölçüde uyumlu olduğu belirlenir ve nihai sınıflandırma yapılır. Bu sınıflandırma, objektif kanıtlarla gerekçelendirilir ve nihai rapora açık bir şekilde yansıtılır.
Her bir aşama, CBI tarafından öngörülen doğrulama sürecine uygunluk içinde ve kalite güvence süreçlerine bağlı olarak yürütülür. 
6.    Sonuçların Raporlanması ve Sınıflandırılması
Doğrulama sonunda bulgular, CBI rehberleri ile uyumlu; açık, gerekçeli ve denetlenebilir bir nihai rapor ile sunulur. Rapor; kapsam, metodoloji, referans standartlar, bulgular ve varsa sınırlamalar ile iyileştirme alanlarını içerir.
Hazırlanan nihai doğrulama raporu, projenin çevresel uygunluk durumu hakkında net bir değerlendirme sunar. Rapor, değerlendirme kapsamını, kullanılan metodolojiyi, referans alınan standartları ve ulaşılan bulguları içerir. Her bir bulgu, kullanılan veri ve belgelerle ilişkilendirilerek gerekçelendirilir. Eksiklikler, sınırlı veri alanları veya iyileştirme önerileri varsa, bunlar açık bir biçimde belirtilir.
Doğrulama sonucunda projenin CBI kriterlerine uyumu aşağıdaki sınıflandırmalardan biri ile ifade edilir:
•    Tam Uyumlu (Fully Aligned): Proje, CBI tarafından tanımlanan teknik, yönetsel ve raporlama kriterlerinin tamamını eksiksiz olarak karşılar. Sertifika alınması için engel bulunmaz.
•    Kısmi Uyumlu (Partially Aligned): Proje genel olarak uygunluk göstermekte olup, bazı sınırlı alanlarda eksiklik, belirsizlik veya iyileştirme ihtiyacı söz konusudur. Sertifikasyon için yeterlilik sağlanabilir; ancak bazı hususların giderilmesi tavsiye edilir.
•    Uyumsuz (Not Aligned): Proje, temel CBI kriterlerinden bir veya daha fazlasını karşılamamakta ya da uyum için gerekli bilgi/belge düzeyi sağlanamamaktadır. Bu durumda sertifika alınması mümkün değildir.
Sınıflandırma sonucu, hem teknik değerlendirme hem de fon yönetimi ve raporlama yapısına ilişkin bulgular dikkate alınarak bütüncül bir biçimde belirlenir. Her sonuç, doğrulanabilir kanıtlarla desteklenir ve kurumsal kalite güvence süreçlerinden geçerek onaylanır.
Nihai doğrulama raporu, talep edilmesi halinde düzenleyici otoriteler ve diğer paydaşlarla da paylaşılabilir. Bu sayede hem CBI sertifikasyon sürecinin şeffaflığı sağlanır hem de sermaye piyasalarında güven tesis edilir.
7.    Bağımsızlık ve Kalite Güvencesi
Doğrulama sürecinin güvenilirliği ve piyasa nezdinde kabul edilebilirliği, doğrulayıcı kuruluşun tam anlamıyla bağımsız, tarafsız ve yüksek kalite standartlarına uygun bir yapıda faaliyet göstermesine bağlıdır. Bu nedenle doğrulama faaliyetleri, bağımsız birimler tarafından, çıkar çatışmasından uzak, şeffaf ve denetlenebilir şekilde yürütülür.
Doğrulayıcı rolü üstlenildiği durumlarda, ilgili ihraççıyla geçmişe veya geleceğe dönük herhangi bir mali, ticari ya da danışmanlık temelli ilişki içerisinde bulunulmaz. Doğrulama sürecinde görev alan uzmanlar, projeye ilişkin herhangi bir önceki hizmet sunmaz ve doğrudan ya da dolaylı iş ilişkisi kurmaz. Kurum içi yapılanmada doğrulama faaliyetleri, kredi derecelendirme, danışmanlık veya diğer ticari hizmetlerden işlevsel ve organizasyonel olarak ayrılmıştır. Her değerlendirme öncesinde tarafsızlık ve bağımsızlık beyanları yazılı olarak alınır ve süreç bu beyanlarla birlikte resmiyet kazanır.
Kalite güvence sistemimiz, doğrulama sürecinin tutarlılığını, teknik doğruluğunu ve uluslararası standartlara uygunluğunu sağlamak amacıyla yapılandırılmıştır. Her doğrulama çalışması:
•    Önceden tanımlanmış kontrol listeleri ve iç prosedürler çerçevesinde yürütülür,
•    Süreç boyunca elde edilen tüm bulgular ve belgeler sistematik olarak kayıt altına alınır,
•    Nihai raporlar, ikinci bir uzman tarafından gözden geçirilerek kalite kontrol sürecinden geçer.
Metodoloji, CBI düzenlemeleri ve uluslararası standartlardaki değişikliklere paralel olarak güncellenir; uzman yeterlilikleri düzenli olarak gözden geçirilir.