Genel Bilgiler
JCR EURASIA RATING
DERECELENDİRME - GENEL BİLGİLER

Finans literatüründeki derecelendirme, yükümlü veya borçlunun ana para, faiz ve diğer eklenti yükümlülüklerini ödünç sözleşmesine uygun bir şekilde zamanında ve tam olarak ödeme isteği ve kabiliyetinin var olup olmadığını ve seviyesini belirlenmiş kriterler dahilinde ölçen bir araçtır. Diğer bir anlatımla Derecelendirme, ödenmeme riskinin (default riski) göstergesi olarak tasarlanan analitik ve aynı zamanda subjektif bir süreçtir. Bu süreçte tespit edilen derece kategorileri, yatırım ve yatırım enstrümanının kalitesini, güvenirliliğini tespit için bağımsız bir yargıyı ifade eden ve gerek yatırımcılar ve gerekse diğer tüm taraflar için önemli bilgi kaynağıdır. Ancak, bir derecelendirme notu, ilgili alana yatırım yapma veya yapmamam, ilgili kişi ve/veya kuruma borç/kredi verme ya da vermeme yönünde bir tavsiye değilse de yatırımcıların karar ve tercihlerini, piyasa fiyatlarını, pazarlanabilme olanaklarını etkilediği yadsınamaz.

Derecelendirme; tek bir işlem, tek bir kuruluş, grup veya ülkeler için yapılabilir.

Derecelendirmede belirli kategoriler kullanılmakta ve bu kategoriler harf, sayı ya da bunların karışımlarından oluşan sembollerle ifade edilmektedir. Genellikle üst dereceler Yatırım kategorileri olarak, daha riskli veya spekülatif özellikliler ise Risk Kategorileri olarak ayrıştırılmıştır.

Nispeten küçük kuruluşlar derecelendirmeyi, portföylerinin seçiminde yardımcı olarak görürlerken, büyük kuruluşlar kendi işlemlerinin analizi için ciddi bir kontrol aracı olarak kullanmaktadırlar.

Derecelendirmenin bir çok alanda fayda sağladığı tartışılmaz. Bu alanların başında yatırımcı ve fon sahipleri, ihraççılar, devletler ve dış ticaret finansmanı, para ve sermaye piyasaları gelir. Ayrıca derecelendirme hizmetlerinin artışına bağlı olarak ülke içindeki kayıt dışılık, yolsuzluk ve benzeri durumların seyrinde azalma görüldüğü ve piyasa disiplininin sağlanmasında olumlu katkılarının olduğu gözlemlerle saptanmış bir durumdur. Yatırımcıların üstlendikleri riskler için Derecelendirme Kuruluşları aracılık etmesi ve piyasa oyuncularına yatırımları için yol göstermesi diğer yararlarındandır.

Kuruluşlar hakkında yatırımcıların yapamayacağı bağımsız analizleri bağımsız statüde bulunan derecelendirme kuruluşları yapar ve bunların sonuçları yatırımcılara ve bilumum kamuoyuna çok değişik kanallardan aktarılır.

Vadeleri yönünden Derecelendirme hizmetleri uzun yada kısa olmaktadır. Uzun vadeli ratingler, kurumun kendisi ve içinde bulunduğu sektörün performansına, temel ekonomik karakteristiklerine, konjonktürel gelişmelere, teknolojik duruma, kanuni düzenlemelere ve yönetim kalitesine dayanılarak verilen bir görüş olup uzun vadeli yükümlülüklerin yerine getirilmesiyle ilgilidir. Kısa vadeli ratingler ise bir yıldan az yükümlülüklerin yerine getirilmesi için kurumun para ve sermaye piyasalarına ulaşma ve oradan likidite ve sermaye elde etmesiyle ilgilidir.

Türleri yönünden derecelendirme hizmetleri ise Uluslararası Döviz Cinsinden ve Uluslar arası Yerel Para Cinsinden derecelendirme olarak ayrıştırılır. Söz konusu paralar cinsinden yükümlülüklerin söz konusu paralar cinsinden yaratılarak ödenebilmesi ile ilgilidir.

Özellikle yabancı para ratingleri açısından daha çok geçerli olmak kaydıyla ülke ratingleri, kuruluş ratingleri açısından bir tavan oluşturmaktadır.